Twee avonden hielden inwoners bij Kapelica vrachtwagens tegen op weg naar de Holcim-fabriek. Zaterdag is er geen georganiseerde blokkade meer, maar het conflict over circa 300 ton afval uit Gospić duurt voort.
Twee avonden blokkade, zaterdag geen vervolg
Bewoners van Labinština blokkeerden op 24 en 25 september bij Kapelica de toegang voor vrachtwagens naar de Holcim-cementfabriek in Koromačno. Op de tweede avond regelde de politie het verkeer: auto's mochten door, vrachtwagens niet. Volgens HRT verliep de actie vreedzaam.
Eerst was voor zaterdag nog een blokkade aangekondigd. Op 26 september meldde medeorganisator Tanja Pejić echter dat er die dag geen georganiseerde blokkade was en de activiteiten waren opgeschort. Het protest gaat juridisch verder; uit de eerdere aankondiging mag dus geen lopende afsluiting worden afgeleid.
Aanleiding is een regeringsopdracht van 10 september
De Kroatische regering gaf Holcim Hrvatska in Koromačno en NEXE in Našice opdracht om afval uit het voormalige PPK Velebit-complex in Gospić dat als niet-gevaarlijk is aangemerkt met spoed over te nemen, te vervoeren en te verwerken of anders wettelijk te behandelen.
Het ministerie noemt ongeveer 650 ton. Het financiële kader is maximaal € 375.000 exclusief btw en de opdracht moet binnen 45 dagen klaar zijn. De eerder via aanbesteding gekozen uitvoerder trok zich op 9 september terug.
Circa 300 ton zou naar Koromačno komen
Holcim zelf spreekt van ongeveer 300 ton voor Koromačno. De regering legt dit aandeel nog niet definitief vast: eerst wordt de totale werkelijke hoeveelheid gemeten, waarna het aandeel van beide uitvoerders wordt bepaald.
Het officiële doel is energetische benutting als vervangende brandstof in de normale cementproductie. Dat is meer dan opslag, maar betekent juridisch niet dat Koromačno een zelfstandige afvalverbrander is. De officiële term is R1-terugwinning.
Niet-gevaarlijk is een classificatie, geen blanco garantie
Regering en ministerie zeggen dat meerdere onafhankelijke analyses de niet-gevaarlijke eigenschappen bevestigen. Bij de provinciale vergadering noemde de directeur van het milieufonds twee analyses voor circa 650 ton in 335 zakken en kondigde hij vóór definitieve behandeling nog een onafhankelijk onderzoek aan.
De classificatie geldt voor de geselecteerde, verpakte hoeveelheid van de huidige opdracht. Ze mag niet worden uitgebreid naar al het verkeerd opgeslagen afval in het grotere complex. Elke levering moet ook aan de vergunning voldoen.
Welke vergunningen zijn gedocumenteerd
Het ministerie publiceert de milieuvergunningen en wijzigingen voor de installatie in Koromačno. Een officiële inzage in het afvalplan noemt uitdrukkelijk R1, hoofdgebruik van afval als brandstof of energiebron, en R13, opslag vóór terugwinning.
Holcim zegt vóór elke zending analyse en vergunningconformiteit te controleren en emissies continu te meten. Dat documenteert de positie en aangekondigde procedure van de exploitant. Of een levering voldoet, staat pas na concrete controle vast.
Provincie en gemeente eisen meer toezicht
De vergadering van Istrië vraagt de regering het besluit terug te nemen en een andere oplossing te vinden. Belangrijkste kritiek is dat regionale en lokale instanties niet vooraf betrokken waren.
Ook is een werkgroep voor vier jaar opgericht en worden transparante emissiegegevens gevraagd. Raša eist daarnaast onafhankelijke analyse vóór acceptatie, voortdurend toezicht, openbare gegevens en sterkere lokale deelname.
Omgevingslucht en fabrieksemissie zijn niet hetzelfde
Holcim zegt dat emissies binnen de grenzen blijven en de lucht al jaren eerste categorie is. Dat is de verklaring van de exploitant. Het provinciale gezondheidsinstituut bevestigt voor gevolgde omgevingsparameters vooral eerste categorie, behalve ozon op leefniveau.
Volgens het instituut is die ozon geen directe indicator van de cementfabriek en ook elders verhoogd. Het instituut meet omgevingslucht, niet rechtstreeks de schoorsteen. Fabrieksmetingen vallen onder de milieuvergunning en staatstoezicht.
Wat over weg en levering openblijft
Bij sluiting was niet officieel bevestigd dat de tegengehouden vrachtwagens het aangekondigde afval vervoerden. Ook ontbraken openbaar leveringsschema en bevestigde route. Berichten over omgeleide of geparkeerde vrachtwagens zijn geen vaststellingen van autoriteiten.
De verbinding Labin–Stanišovi–Koromačno loopt als ŽC 5103 door Kapelica. Voor 26 september is geen blokkade aangekondigd. Op maandag 28 september om 18 uur bespreken Labin en het lokale comité het vrachtverkeer met bewoners aan Titov trg 11.
Feitenstand
Bronnen en gegevensstand
De bronnen dragen de feiten. Planningsadviezen en aanbevelingen zijn redactionele beoordelingen van Golden Beach.
- 45 dagen voor verwerking van niet-gevaarlijk afval uit GospićKroatische regering · 10 september 2026; gecontroleerd 26Uitvoerders, afval, termijn, kosten, analyses, vergunningen, hoeveelheid en traceerbaarheid
- Regering regelt verwijdering van 650 ton afvalMinisterie van Milieu · 10 september 2026; gecontroleerd 26Hoeveelheid, 45 dagen, Holcim, NEXE en traceerbaarheid
- Holcim neemt kleiner deel voor terugwinning aanHolcim Hrvatska · 10 september 2026; gecontroleerd 26Circa 300 ton, controle per zending en continue meting
- Holcim Hrvatska, Koromačno – milieuvergunningenMinisterie van Milieu · tot 7 mei 2024; gecontroleerd 26 september 2026Officiële vergunning en wijzigingen
- Istrië vraagt intrekking besluitProvincie Istrië · 21 september 2026; gecontroleerd 26Intrekking, werkgroep, lokale eisen, analyses en luchtmetingen
- Blokkade richting cementfabriek gaat doorHRT · 25 september 2026; gecontroleerd 26Tweede avond, politie en vreedzaam verloop
- Vanavond geen georganiseerde blokkadeIstarski.hr / Labinština.info · 26 september 2026, 06.35Afgelasting en juridisch vervolg
- Maandag bijeenkomst met inwonersLabinština.info / Stad Labin · 25 september 2026; gecontroleerd 26Plaats, tijd en onderwerp van bijeenkomst
