Görkemli Krk adası ile vahşi kardeşi Cres arasında haritada neredeyse el değmemiş bir nokta bulunuyor: Plavnik adası. Onu pek az kişi tanıyor, daha da azı adaya ayak bastı. Ancak tekneyle çok sayıdaki saklı koyundan birine ulaşmak için çaba gösterenleri, insanın dönmek istemeyeceği kadar cennete yakın bir dünya ödüllendiriyor.
1. Bölüm: Adaların arasındaki sessiz dev
Plavnik gürültülü bir yer değil. Konuşmaz, seslenmez; yalnızca fısıldar. Dinleyenler rüzgârın, taşın, suyun ve zamanın hikâyelerini duyar. 8,64 kilometrekarelik alanı ve 18 kilometrelik girintili çıkıntılı kıyısıyla gerçek maceralara yetecek kadar büyük, samimi hissedilecek kadar küçüktür.
Krk kentinden yalnızca birkaç deniz mili uzaktadır. Ancak sizi bekleyen dünya daha uzak olamazdı.
2. Bölüm: Kendini göstermeyen koylar – onları hak etmek gerekir
Plavnik’in koyları kendilerini kolayca sunmaz. Liman, sahil gezinti yolu veya çubuk dondurma yoktur. Oraya gitmek isteyenlerin bir teknesi ya da teknesi olan bir tanıdığı olmalıdır. Onları çekici yapan da tam olarak budur.
Krušija Koyu – adanın yeşil kalp atışı
Plavnik’in bir kalbi varsa Krušija Koyu’nda atar. Yaşlı pırnal meşelerinin çevrelediği, küçük iskelesi ve gölgedeki piknik masalarıyla saklı bir bahçeyi andırır. Buradan, yıkılmış taş evlerin ve eski bir şapel kalıntısının yanından geçen gizemli bir orman yolu uzanır. Zaman burada yalnızca akıp gitmez, sanki toprağa işler.
Mavi Mağara – ışık ve sudan bir aşk mektubu
Birkaç deniz dakikası ileride, dışarıdan belli belirsiz görünen bir yarık kayada açılır. İçeri yüzenler kendilerini maviden bir katedralde bulur. Güneş ışığı suya, su taşa, taş göze dokunur; bir anda artık Hırvatistan’da değil, kendi iç evreninizdesinizdir. “Aşk Mağarası” olarak da anılan bu yer ruh için başlı başına bir deneyimdir.
Doğu kıyısındaki saklı koylar – dünyanın bittiği yer
Küçük kardeş ada Mali Plavnik’in karşısında hiçbir gezi rehberinde yer almayan sessiz plajlar vardır. Burada hiçbir şey yoktur; asıl mesele de budur. Gürültü yok, telefon çekmiyor, iz yok. Yalnızca siz, deniz ve gerçeğin hafif uğultusu.
Kuzeybatı kıyısı – uzaklara bakış
Kabul etmek gerekir ki buradan bir balık çiftliği görülür. Ancak onu göz ardı ederseniz – kelimenin tam anlamıyla – adayı bir kucaklama gibi saran plajlar keşfedersiniz. Çakıllar yumuşak, dalgalar sakindir; bazen yunuslar kısa bir “merhaba” demek istermiş gibi ortaya çıkar.
3. Bölüm: Doğal olanla karşılaşmalar
Ada canlıdır. İnsanlarla değil, hikâyelerle.
Plavnik’in kızıl akbabaları
Bir mucizeye tanık olmak için yalnızca yukarı bakmak gerekir: Kanat açıklıkları 2,80 metreye ulaşan kızıl akbabalar kayalıkların üzerinde görkemle süzülür. Nesillerdir burada, rahatsız edilmeden ve özgürce yuva kurarlar. Uçuşları, doğanın hâlâ yönetmen olduğu yerlerin varlığını hatırlatır.
Pırnal meşeleri, koyunlar ve sessiz patikalar
Adaya özgü karst bitki örtüsü Plavnik’in geniş kesimlerini kaplar: ardıç, pırnal meşeleri ve kuru otlar. Aralarında kimseye ait olmayan ve kimseden korkmayan koyunlar dolaşır. Yol, su hattı veya elektrik şebekesi yoktur. Plavnik’i bir keşfe dönüştüren de tam olarak budur.
4. Bölüm: Demir atmak, nefes almak, varmak
Ziyaretçilerin çoğu tekneyle gelir; rehberli bir turun parçası olarak veya kendi imkânlarıyla. Burada demir atanlar genellikle planladıklarından uzun kalır. Çünkü Plavnik insana nihayet varmış hissi verme konusunda tuhaf bir yeteneğe sahiptir.
Dalmak, yüzmek, şnorkelle dolaşmak, kendini suya bırakmak. Suyun altında deniz çayırları, denizyıldızları ve kayadaki küçük tünellerden oluşan bir dünya bekler.
Suyun üstündeyse huzur ve sessizlik vardır; belki de çağımızın en nadir nimeti.
5. Bölüm: Plavnik bize ne öğretiyor?
Plavnik bir turistik yer değil, bir deneyimdir. Açık gözlerle ve açık yürekle gelenler burada hiçbir gezi rehberinde okunamayacak bir şey bulur: Dünyanın bir zamanlar olduğu ve belki yeniden olabileceği hâlinin yankısı.
Plavnik’i ziyaret edenler, gerçekten özgür olmanın nasıl hissettirdiğine ilişkin bir fikir dışında hiçbir şey götürmez.
Golden Beach Tours öneriyor: Plavnik’i keşfetmek istiyorsanız bunu saygıyla yapın. Geride hiçbir şey bırakmayın. Müzik açmayın. Alçak sesle konuşun. Ve zaman ayırın.
Çünkü ada aceleye gelmez. Oradadır ve bekler.