Bugünkü köprünün güneyinde yeni bir karayolu koridoru ve ileride bir demiryolu koridoru oluşturulması planlanıyor. Şu anda ihale edilmiş olan çalışmalar; alternatif güzergâhların hazırlanması, çevresel değerlendirme ve yer seçimi izninin alınmasına yönelik projelendirmedir – inşaatın kendisi değildir.
Önce en önemli cümle: Burası henüz bir şantiye değil
Hırvatistan Otoyolları işletmesi Hrvatske autoceste (HAC), Krk'a ikinci bir bağlantı için somut bir planlama ihalesi verdi. Sözleşme, 3 Haziran 2024 tarihinde Hırvat-Sloven bir planlama konsorsiyumuyla imzalandı. Amaç, Hırvatistan'daki yer seçimi izninin alınmasına kadar gerekli etüt ve proje belgelerini hazırlamak. Bu ciddi bir adım – ancak henüz bir inşaat sözleşmesi, ilk kazma ya da kesinleşmiş bir açılış tarihi anlamına gelmiyor.
Görev üç yıllık bir süreyi kapsıyor. Bu süre içinde farklı alternatiflerin karşılaştırılması, trafik ve ekonomik fizibilitenin incelenmesi, çevresel etkilerin değerlendirilmesi, rüzgâr verilerinin toplanması ve ön projenin yer seçimi izni başvurusu yapılabilecek seviyeye kadar geliştirilmesi gerekiyor. Ancak bundan sonra diğer proje aşamaları, izinler, finansman, ihale ve inşaat geliyor. Bugün yeni köprünün "2030'da geleceğini" yazan biri, henüz karara bağlanmamış birkaç aşamayı atlamış oluyor.
Yalnızca 850 metrelik bir köprü değil, yedi kilometrelik altyapı
Resmî görev tanımı, A7 otoyolundan Omišalj bölgesine kadar yaklaşık yedi kilometre uzunluğunda bir ulaşım koridorunu tarif ediyor. Ana karada koridor, yeni bir bağlantı yolu ve "Šmrika 2" kavşağıyla başlıyor. Ardından yaklaşık 850 metre uzunluğunda yeni bir Krk Köprüsü ve adada yaklaşık 900 metre uzunluğunda bir viyadük geliyor.
Bunun ardından koridorda "Aerodrom Rijeka" kavşağına kadar yeni bir bağlantı yolu, yaklaşık 740 metre uzunluğunda bir tünel, havalimanı kavşağı ve mevcut devlet yolunun "Omišalj – sjever" kavşağına kadar genişletilmesi öngörülüyor. Bu kuzey kavşağı da projenin kapsamına dahil. Bu nedenle "yeni Krk Köprüsü" ifadesi aslında yetersiz kalıyor: Planlanan şey; yolları, mühendislik yapılarını ve bağlantıları içeren eksiksiz bir ulaşım sistemi.
Bugünkünden daha güneyde – ve Sveti Marko üzerinden değil
Yeni güzergâh, mevcut köprünün güneyinde yer alıyor. Şimdiye kadar yayımlanan açıklamalara göre güzergâhın küçük Sveti Marko adası üzerinden geçmemesi; bunun yerine Črišnjeva Körfezi bölgesinden Maltempo Kalesi yakınındaki buruna doğru uzanması planlanıyor. Böylece eski ve yeni bağlantı, aynı yerde yan yana duran iki paralel köprü olmayacak.
Bununla birlikte kesin güzergâh hâlâ devam eden çalışmaların bir parçası. Görev tanımı, mekânsal planların açıkça incelenmesini istiyor ve teknik açıdan daha iyi bir çözüm bulunması durumunda değişikliklerin başlatılmasına izin veriyor. Bu nedenle erken dönem bir sunumda yer alan harita bir yönlendirme niteliğinde; gelecekteki yol kenarlarının ölçülüp kesinleştirilmiş hâli değil.
Karayolu ve demiryolu: öngörülüyor, ancak mutlaka aynı anda tamamlanacak değiller
Köprü ve viyadük karayolu trafiğini taşıyacak ve yapısal olarak bir demiryolu koridoruna da olanak sağlayacak şekilde tasarlanacak. Resmî görev tanımında bilinçli olarak, ileride adaya bir demiryolu hattının getirilebilmesinin mümkün olması gerektiği belirtiliyor. Fizibilite ve fayda değerlendirmelerinde hem karayolu hem de demiryolu trafiği incelenecek.
Ancak bu, açılış gününde otomobillerin ve trenlerin mutlaka aynı anda geçeceği anlamına gelmiyor. HAC karayolu koridorunu planlıyor; devamındaki demiryolu hattı ile uzun süredir tartışılan liman veya terminal genişletmelerinin kendi sorumluluk alanları, planlamaları ve finansmanları bulunuyor. Şu anda kesin olan, konseptte demiryoluna yönelik yapısal hazırlığın bulunmasıdır – Omišalj'a gidecek ilk trenin tarihi değil.
Köprünün görünüşü neden hâlâ belli değil?
Köprü için en az bir asma köprü ve bir eğik askılı köprü alternatifi; maliyetleri, avantajları ve dezavantajlarıyla birlikte incelenmek zorunda. Buna ek olarak HAC, karayolu ve demiryolunun nasıl yerleştirileceğine ilişkin en az üç farklı enkesit alternatifi talep ediyor. Tercih edilecek çözüm ancak bu karşılaştırmalar sonucunda ortaya çıkacak.
Bu nedenle kuleler, kablolar veya iki katlı yapılar gösteren görseller geleceğin fotoğrafı değildir. Bizim kapak görselimiz de açıkça yalnızca editoryal bir illüstrasyondur. İleride belirleyici olacak olan; seçilen alternatif, onaylanmış proje ve buna ait kamuya açık belgeler olacaktır.
Çevre ve Bura, projenin dipnotları değil; doğrudan bir parçası
Koridorun tamamı için Natura 2000 değerlendirmesini de içeren bir çevresel etki değerlendirmesi öngörülüyor. Karada ve denizde yapılacak uzmanlık araştırmalarının tam bir yılı kapsaması gerekiyor. Ayrıca iklim dayanıklılığı, sular, gürültü, drenaj, yangından korunma ve mevcut altyapı hatlarının taşınması da incelenecek.
Rüzgâr koruması için HAC, Hırvatistan meteoroloji servisinin verilerinin yanı sıra en az iki ek ölçüm istasyonu talep ediyor. Rüzgâr hızı ve yönü, üç yıllık sözleşme süresinin tamamı boyunca kaydedilecek. Kvarner bölgesinde bu konu kritik önem taşıyor: Köprünün geometrisi, rüzgâr koruma sistemleri ve ileride uygulanacak trafik kuralları, uzaktaki bir istasyonun ortalama değerine göre değil, bu konumdaki Bura rüzgârına göre çalışmak zorunda.
2030 hedef yılına ne oldu?
Proje 2024'ün başlarında kamuoyuna ilk kez tanıtıldığında siyasetçiler ve basın 2030 yılını hedef ufuk olarak dile getirdi. Bu tarih, daha büyük ulaşım ve liman projeleri çerçevesindeki erken dönem bir beklentiydi. Planlama sözleşmesinde bağlayıcı bir açılış tarihi olarak yer almıyor.
Bugünkü belge durumuna göre inşaatın ne zaman başlayacağı güvenilir biçimde belirlenmiş değil. Üç yıllık görev ilk etapta yalnızca yer seçimi iznine kadar uzanıyor. Bunun ardından ana proje, inşaat izinleri, finansman, ihale ve inşaat aşamaları kalıyor. Nihai maliyetler, köprü tipi ve inşaat aşamaları da henüz açık. Gerçekçi bir haber, bu bilinmeyenleri bilinmeyen olarak bırakmak zorunda.
Bunun önümüzdeki tatil sezonları için anlamı ne?
2026'daki yolculuklar ve hemen ardından gelen sezonlar açısından bu planlama ihalesi hiçbir şeyi değiştirmiyor: Trafik, mevcut Krk Köprüsü'nü ve adadaki bugünkü yolları kullanmaya devam edecek. Yoğun tatil değişim günlerinde erken yola çıkmak, güncel trafik bilgilerini takip etmek ve zaman payı bırakmak, geleceğe ait bir görsele bakmaktan daha etkili önlemler olmaya devam ediyor.
Uzun vadede yeni bir koridor mevcut bağlantının yükünü azaltabilir ve karayolu, havalimanı, liman ve demiryolu trafiğini yeniden düzenleyebilir. Bu etkinin ne kadar büyük olacağı ise tam da şu anda yürütülen trafik ve fizibilite çalışmalarıyla ortaya çıkarılacak. Ancak izin, finansman ve inşaat ihalesi kesinleştiğinde, makul bir gelecek perspektifi güvenilir bir seyahat takvimine dönüşmüş olacak.
Bilgi durumu
Kaynaklar ve tarih
Kaynaklar gerçekleri destekler. Planlama notları ve öneriler Golden Beach editoryal değerlendirmeleridir.
- Proje görevi J307: Yer seçimi iznine kadar yeni Krk Köprüsü koridoruHrvatske autoceste (HAC) · 2023/2024 ihale dokümanı, 17 Ağustos 2026 tarihinde yeniden kontrol edildiKoridor, uzunluklar, kavşaklar, karayolu/demiryolu, alternatifler, çevresel değerlendirme, rüzgâr ölçümü ve üç yıllık çalışma süresi
- Kamu ihalesi J307/23Hrvatske autoceste (HAC) · 2024 ihalesi, 17 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edildiResmî konu: yer seçimi iznine kadar etüt ve proje belgelerinin hazırlanması
- Yeni Krk Köprüsü için planlama sözleşmesi imzalandıNovi list, HAC teyidiyle · 6 Haziran 2024Sözleşme tarihi, planlama konsorsiyumu, sözleşme değeri ve süresi
- 2030 hedef ufkunun ilk kez kamuoyuna sunulmasıHRT · 8 Şubat 2024Siyasi ve erken dönem kamuoyu hedefi; bağlayıcı bir açılış tarihi değildir
